Deventer – een stad in portretten
Drieënhalf jaar geleden begonnen we met een idee dat tegelijk eenvoudig en ambitieus was:
we gingen inwoners van Deventer portretteren.
Jong en oud. Bekend en onbekend. Mensen die hier geboren zijn en mensen die hier ooit zijn neergestreken en zijn gebleven.
We plaatsten onze ezels, vulden onze paletten met verf en nodigden mensen uit om te komen zitten.
Wat volgde waren meer dan vijftig ontmoetingen.
Vijftig verhalen.
Vijftig paar ogen die ons aankeken.
Van 0 tot 99 jaar.
Van Cody tot Aaltje
Het jongste model was Cody. Tien maanden oud.
Wie ooit een baby heeft geobserveerd weet: stilzitten is geen optie.
Cody lachte, bewoog, en kroop van schoot .
Zijn aandacht verschoof per seconde.
Voor ons betekende dat: niet proberen hem te laten poseren, maar vooral kijken.
En in een schets de indrukken noteren.
Aan de andere kant van het spectrum stond Aaltje, 99 jaar.
Wij gingen bij haar langs in het verzorgingshuis.
Ze zat klaar.
Maar ook zij zat niet stil.
Ze vertelde. Over vroeger, over haar leven. Haar gezicht sprak net zo veel als haar woorden.
Tussen Cody en Aaltje zit een hele stad.
Alles wat een stad tot stad maakt
Studenten. Ondernemers. Nieuwkomers. Scholieren. Gepensioneerden. Muzikanten. Kinderen. Intellectuelen. De burgemeester. Praktisch geschoolden. Vluchtelingen.
Mensen die elkaar soms kennen — en vaak ook niet.
Mensen die nooit eerder model hadden gezeten.
En juist dat maakte het bijzonder.
Want zodra iemand plaatsneemt op de stoel, gebeurt er iets.
De telefoon gaat weg.
De tijd vertraagt.
Er ontstaat een andere vorm van aandacht.
Wat is een portret eigenlijk?
Een portret maken is niet alleen zoeken naar gelijkenis.
Het is zoeken naar aanwezigheid. Naar levendigheid. Naar iets wat niet in woorden te vatten is maar wel zichtbaar wordt in verf of houtskool.
Elke ontmoeting is anders.
Elke keer opnieuw.
En telkens diezelfde vraag: Wie zit hier tegenover mij?
Marcel, de man van Claar van Leent , geschilderd door Chretien Goos
Drie schilders, drie manieren van kijken
We merkten ook hoe verschillend wij werkten.
De één voortvarend, vertrouwend op ervaring en opleiding.
De ander meer zoekend, observerend, tastend.
Wendy met haar expressieve lijnen.
Chrétien met krachtige contrasten in toonwaarden.
Ikzelf schilder meer zoekend. Twijfel en zelfvertrouwen wisselden elkaar af.
Maar steeds ging het om hetzelfde: recht doen aan de persoon die tegenover ons zat.
Niet alleen een gezicht schilderen, maar een ontmoeting vastleggen.
Vlnr: Chretien Goos Wendy Rutgers Claar van Leent
Van atelier naar expositie
Rebekka, geschilderd door Chretien Goos
En dan komt er een moment waarop al die losse portretten samen een geheel moeten worden.
Een expositie organiseren betekent allereerst een locatie vinden.
En dan, overleggen, mailen, appen, subsidie aanvragen, persberichten schrijven, flyers maken, portretten inlijsten.
Welke werken hangen we op?
Welke portretten hangen naast elkaar?
Vertellen we een chronologisch verhaal — van 0 naar 99 jaar?
Of laten we jong en oud juist met elkaar in dialoog gaan aan de muur?
Er moeten keuzes worden gemaakt.
Lijsten gecontroleerd.
Ophangsystemen getest.
Teksten geschreven.
Pers benaderd.
En dan zijn er de extra’s:
een feestelijke opening met muziek, rondleidingen, een portretworkshop, een demonstratie waarin we live laten zien hoe wij werken.
Want we willen niet alleen het resultaat tonen —
maar ook het proces.
Albert Jansen, geschilderd door Wendy Rutgers
Coosje Sinke, 14 jaar, geschilderd door Claar van Leent
Deventer Koppen – 100 portretten van 0 tot 99 jaar
Als straks in de bibliotheek de deuren opengaan, hoop ik dat bezoekers niet alleen “mooie schilderijen” zien.
Ik hoop dat ze blijven staan bij een blik die hen aankijkt.
Dat ze verbanden ontdekken tussen gezichten.
Dat ze zichzelf herkennen in iemand die ze niet kennen.
Dat ze zien hoeveel tijd, aandacht en rust er in een geschilderd of getekend portret zit.
In een tijd waarin alles sneller moet, lijkt aandacht iets zeldzaams te zijn geworden.
Maar hier hangt het.
Deventer — in gezichten.
Reactie plaatsen
Reacties
Geweldig Claar. Wanneer is de feestelijke opening?